Op 10 november is het de Dag van de Mantelzorg. Een dag waarop extra aandacht is voor iedereen die zorgt voor een partner, ouder, kind, familielid, vriend of andere naaste. En dat zijn veel mensen. Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau geven ruim 5,5 miljoen Nederlanders mantelzorg. Toch noemt lang niet iedereen zichzelf mantelzorger. Want vaak voelt het helemaal niet als ‘mantelzorg’. Je doet gewoon boodschappen voor je moeder. Gaat mee naar een afspraak van je vader. Houdt de administratie van je partner bij. Of zorgt dat er regelmatig iemand bij je buurvrouw langsgaat. Mantelzorg begint meestal niet op één duidelijk moment. Het begint gewoon met helpen. En soms wordt dat ongemerkt steeds iets meer.
Wanneer ben je mantelzorger?
Je bent mantelzorger als je onbetaald zorgt voor iemand uit je eigen omgeving die door gezondheidsproblemen, ziekte of beperking hulp of ondersteuning nodig heeft. Dat kan je partner, ouder, kind, familielid, vriend of buur zijn. Die ondersteuning kan heel verschillend zijn. Misschien help je met boodschappen of het huishouden, regel je afspraken en administratie, ga je mee naar het ziekenhuis of zorg je voor structuur in de dag. Misschien ben je degene die regelmatig belt, langskomt of in de gaten houdt of alles thuis nog goed gaat. Je hoeft dus geen persoonlijke verzorging te geven of iedere dag bij iemand te zijn om mantelzorger te zijn. Ook praktische hulp, begeleiding en het regelen van allerlei dagelijkse zaken kunnen onderdeel zijn van mantelzorg.
Mantelzorg begint vaak gewoon met helpen
Voor veel mensen voelt zorgen voor een naaste heel vanzelfsprekend. Je moeder heeft wat boodschappen nodig, dus die neem je mee. Je vader vindt autorijden lastiger, dus je gaat mee naar een afspraak. Je partner vergeet steeds vaker dingen en jij houdt daarom de agenda bij. Misschien kook je wat vaker, doe je een was of bel je iedere avond even om te horen hoe het gaat. Op zichzelf lijken het kleine dingen. Maar samen kunnen ze steeds meer tijd en aandacht gaan vragen. Er is meestal geen moment waarop iemand denkt: vanaf vandaag ben ik mantelzorger. De rol groeit mee met wat er thuis nodig is. Daardoor merk je soms pas later hoeveel je inmiddels doet.
Je hoeft geen 'zorg' te geven om mantelzorger te zijn
Bij mantelzorg denken veel mensen als eerste aan wassen, aankleden, medicijnen of andere zorgtaken. Maar mantelzorg is veel breder.
Ook dit kan mantelzorg zijn:
- regelmatig boodschappen doen of koken;
- meegaan naar afspraken of activiteiten;
- helpen met administratie en het regelen van zaken;
- zorgen voor structuur en overzicht in de dag;
- huishoudelijke taken overnemen;
- veel bellen of langskomen omdat iemand niet graag alleen is;
- contact houden met zorgverleners en andere betrokkenen;
- zorgen dat thuis alles blijft draaien.
Juist omdat veel van deze dingen onderdeel worden van het gewone dagelijks leven, voelt het soms vreemd om jezelf mantelzorger te noemen. Het label is ook niet het belangrijkste. Wel kan het helpen om te herkennen hoeveel je doet.
Wanneer wordt 'even helpen' steeds meer zorgen?
Zorgen voor iemand hoeft helemaal niet zwaar te voelen. Veel mantelzorgers halen juist voldoening uit het feit dat ze iets kunnen betekenen voor iemand van wie ze houden. Toch kan de balans langzaam veranderen. Misschien merk je dat je je eigen agenda steeds vaker aanpast. Dat jij degene bent die wordt gebeld als er iets geregeld moet worden. Dat je ook op je werk met je hoofd bij thuis bent. Of dat je minder makkelijk een afspraak maakt, een weekend weggaat of iets voor jezelf plant omdat je eerst wilt weten of het thuis goed geregeld is. Dat betekent niet automatisch dat de mantelzorg te zwaar is. Het kan wél een goed moment zijn om te kijken: hoeveel doe ik inmiddels eigenlijk? En hoeft dat allemaal door mij gedaan te worden? Je hoeft niet te wachten tot het echt te veel wordt om daarover na te denken.
Waarom helpt het om jezelf als mantelzorger te herkennen?
Het woord mantelzorger verandert niet wat je voor iemand doet. Maar herkennen dát je mantelzorg geeft, kan wel helpen om eerder stil te staan bij wat jij nodig hebt. Want naast partner, zoon, dochter, broer, zus, vriend of buur ben je óók iemand met een eigen leven. Met werk, een gezin, vrienden, afspraken en behoefte aan tijd voor jezelf. Wie zichzelf niet als mantelzorger ziet, zoekt vaak ook niet naar ondersteuning voor mantelzorgers. Terwijl er verschillende mogelijkheden zijn om de zorg voor een naaste beter te verdelen of tijdelijk een deel uit handen te geven. Hulp vragen betekent daarbij niet dat je minder betrokken bent. Het kan er juist voor zorgen dat je de dingen die voor jou belangrijk zijn kunt blijven doen en er op een manier voor je naaste kunt zijn die bij jullie past.
Dag van de Mantelzorg: gezien worden is meer dan een bedankje
Op de Dag van de Mantelzorg staan we ieder jaar extra stil bij alles wat mantelzorgers doen. In 2026 staat opnieuw het Mantellintje centraal: een klein gebaar om mantelzorgers te laten weten dat hun inzet wordt gezien en gewaardeerd. Die erkenning is belangrijk. Maar iemand echt zien, betekent soms ook vragen: Hoe gaat het eigenlijk met jou? Niet alleen: red je het nog? Maar ook: heb je nog ruimte voor je eigen werk, gezin en afspraken? Kun je zonder zorgen een middag weg? Is er iemand die af en toe iets kan overnemen? En weet je eigenlijk welke ondersteuning er beschikbaar is? Waardering zit niet alleen in zeggen dat iemand het goed doet. Het zit ook in luisteren, meedenken en helpen om zorgen voor een ander vol te kunnen houden.
Welke ondersteuning is er voor mantelzorgers?
Welke ondersteuning passend is, verschilt per situatie. Soms helpt het al als familie of vrienden bepaalde taken verdelen. In andere situaties kan professionele ondersteuning prettig zijn. Via gemeenten zijn er verschillende vormen van mantelzorgondersteuning beschikbaar. Ook kan respijtzorg helpen: iemand anders neemt dan tijdelijk een deel van de zorg of ondersteuning over, zodat de mantelzorger ruimte krijgt voor iets anders. Daarnaast zijn er mogelijkheden om ondersteuning te betalen of vergoed te krijgen, bijvoorbeeld via een Wlz-pgb of vanuit sommige aanvullende zorgverzekeringen. Ondersteuning kan ook particulier worden geregeld. Het kan best ingewikkeld zijn om uit te zoeken welke mogelijkheid bij jullie situatie past. Je hoeft dat niet allemaal vooraf zelf te weten. Een mantelzorgmakelaar, gemeente, zorgprofessional of organisatie als GoodDays kan helpen om te kijken waar je kunt beginnen.
Wat kan GoodDays betekenen voor mantelzorgers?
GoodDays biedt persoonlijke ondersteuning thuis voor mensen die in het dagelijks leven wat extra hulp kunnen gebruiken én voor hun mantelzorgers. Een gooddayer kan een deel van de dagelijkse ondersteuning overnemen. Denk aan gezelschap, begeleiding en structuur, huishoudelijke taken, boodschappen of koken en samen ergens naartoe gaan. Daarbij kijken we niet alleen naar wat iemand nodig heeft. We kijken ook naar karakter, interesses en wat iemand prettig vindt. Waar mogelijk komt er een vaste gooddayer of een klein vertrouwd team. Zo hoeft niet alles bij één mantelzorger terecht te komen en blijft er ook ruimte om gewoon partner, zoon, dochter, familielid of vriend te zijn.
Bekijk hoe mantelzorgondersteuning van GoodDays werkt
Hoe gaat het eigenlijk met jou?
Mantelzorg begint vaak klein. Daardoor sta je niet altijd stil bij hoeveel je inmiddels doet. Onze korte test helpt je om even te kijken hoe het met jóu gaat.
Wil je liever eerst weten welke ondersteuning bij jullie situatie zou kunnen passen? We denken graag vrijblijvend met je mee.