Hitte en ouderen: waar moet je als mantelzorger op letten?

De meeste mensen genieten van zonnige dagen. Toch kunnen hoge temperaturen voor ouderen een stuk belastender zijn dan voor jongere mensen. Waar de één vooral last heeft van wat vermoeidheid, kan warm weer bij ouderen leiden tot uitdroging, oververhitting of andere gezondheidsproblemen. Veel mantelzorgers herkennen de twijfel die daarbij komt kijken. Drinkt mijn vader wel genoeg? Doet mijn moeder niet te veel in de tuin? En hoe weet ik eigenlijk of het goed gaat als ik niet dagelijks langs kan gaan? Juist tijdens warme dagen is een beetje extra aandacht vaak al voldoende om problemen te voorkomen.

Waarom hitte voor ouderen extra risico's met zich meebrengt

Naarmate we ouder worden, verandert de manier waarop ons lichaam omgaat met warmte. Het lichaam heeft meer moeite om de temperatuur te reguleren en geeft minder snel aan dat het vocht nodig heeft. Daardoor merken veel ouderen minder goed dat ze dorst hebben. Tegelijkertijd verliezen ze op warme dagen juist meer vocht door transpiratie. Daarnaast spelen vaak andere factoren mee, zoals:

• chronische aandoeningen
• verminderde mobiliteit
• medicatiegebruik
• minder eetlust tijdens warme dagen

Juist de combinatie van deze factoren maakt dat ouderen gevoeliger zijn voor uitdroging en oververhitting.

Waarom ouderen tijdens warme dagen soms juist minder drinken

Veel mantelzorgers gaan ervan uit dat iemand vanzelf meer gaat drinken wanneer het warm is. In de praktijk blijkt dat niet altijd zo te werken. Sommige ouderen ervaren minder dorst dan vroeger. Anderen drinken bewust minder omdat ze bang zijn vaker naar het toilet te moeten.  Ook kan het voorkomen dat iemand simpelweg vergeet te drinken of het teveel moeite vindt om steeds iets te pakken. Daardoor kan uitdroging ongemerkt ontstaan. Juist daarom helpt het om niet alleen te vragen of iemand voldoende drinkt, maar ook om hier gedurende de dag actief aandacht voor te hebben. Een glas water bij de maaltijd, een kop thee tussendoor of samen iets drinken tijdens een bezoekmoment kan al verschil maken.

Hoe herken je uitdroging bij ouderen?

Uitdroging ontstaat niet altijd van het ene op het andere moment. Vaak zijn er eerst subtiele signalen die gemakkelijk over het hoofd worden gezien. Let bijvoorbeeld op:

Gelukkig zijn er veel eenvoudige maatregelen die kunnen helpen om ouderen veilig door warme periodes heen te helpen.

1. Zorg voor voldoende drinken

Wacht niet tot iemand dorst heeft. Bied regelmatig drinken aan, bijvoorbeeld water, thee, melk of een glas ranja. Veel ouderen drinken makkelijker wanneer er gedurende de dag meerdere kleine momenten zijn waarop iets wordt aangeboden.

2. Houd de woning koel

Sluit overdag ramen, gordijnen en zonwering wanneer de zon naar binnen schijnt. Ventileer juist vroeg in de ochtend of later op de avond wanneer het buiten koeler is.

3. Plan activiteiten op de juiste momenten

Moet er boodschappen worden gedaan of een wandeling worden gemaakt? Probeer dit dan in de ochtend of avond te plannen. Vermijd zware inspanning tijdens de warmste uren van de dag.

4. Kies voor lichte maaltijden

Bij warm weer hebben veel mensen minder trek. Kleine, lichte maaltijden zijn vaak prettiger dan zware of warme gerechten. Denk bijvoorbeeld aan fruit, yoghurt, salades of een lichte lunch.

5. Houd vaker contact

Een extra telefoontje of bezoekje kan veel verschil maken. Zeker wanneer iemand alleen woont, geeft dit niet alleen een prettig gevoel, maar biedt het ook de mogelijkheid om te controleren of alles goed gaat.

Tijdens een hittegolf kan het prettig zijn wanneer er iemand is die een oogje in het zeil houdt. Iemand die helpt herinneren om voldoende te drinken, samen een wandeling maakt op een koeler moment van de dag of signaleert wanneer het minder goed gaat. Voor mantelzorgers kan dat bovendien rust geven. Zeker wanneer je werk, gezin en de zorg voor een naaste met elkaar probeert te combineren. Bij GoodDays merken we regelmatig dat mantelzorgers zich tijdens warme periodes nét wat meer zorgen maken. Een extra  bezoekmoment of iemand die even meekijkt, kan dan veel rust geven. Niet alleen voor de oudere zelf, maar ook voor familieleden die willen weten dat alles goed gaat. Soms zit ondersteuning niet in grote dingen, maar juist in de kleine momenten van aandacht die ervoor zorgen dat iemand veilig en comfortabel thuis kan blijven wonen.

De meeste ouderen komen warme dagen zonder problemen door. Toch is het verstandig om tijdens een hittegolf wat vaker stil te staan bij hoe het écht gaat. Drinkt iemand voldoende? Is de woning koel genoeg? En zijn er signalen die kunnen wijzen op uitdroging of oververhitting? Soms is een extra telefoontje al genoeg. Soms helpt het om een buur, familielid of ondersteuner te vragen om even langs te gaan. Zeker tijdens warme dagen kan dat net het verschil maken tussen je afvragen hoe het gaat en weten dat er iemand een oogje in het zeil houdt. Juist tijdens warme periodes geldt: een beetje extra aandacht kan een groot verschil maken.